X
تبلیغات

گــــــــــروه کـــــــــوهـــنــــوردي قـــــايـــــا شــــهـرســــتـان بــــــــيـــــلــه ســــــوار

Welcom to mountaineering group GAYA weblog ( ( ( Email: Gaya_1384@yahoo.com ) ) ) کوهنوردی، سنگ نوردی ،امداد نجات کوهستان - گرما، سرما،یخ ،صاعقه

کوهنوردی، سنگ نوردی ،امداد نجات کوهستان

گرما، سرما،یخ ،صاعقه

گرمازدگی

 گرما زدگی                                                       HEATH STROKE

تعارف مهم

بهترین پوشش بدن در هنگام فعالیت ورزشی در طبیعت در هر فصل و منطقه لباسی است

که در آن احساس سرما نکنید

اصطلاح <خستگی گرمایی> ناشی از افزایش دمای بدن است که بی اشتهایی و عطش به مایعات از علائم آن است

حتی در فصل سرما گاهی به علت ترس از سرما زدگی پوشیدن زیاد لباس ها می تواند باعث گرمازدگی شود.

گرمازدگی یک اورژانس واقعی است

شرایط بروز گرما زدگی

این عارضه بیشتر در دما های بالا تر از 40 تا 43 درجه سانتی گراد ایجاد می شود

در گرما زدگی تا 90 درصد احتمال مرگ وجود دارد

کم آبی پیش زمینه گرمازدگی است

در گرما زدگی کار شدید موثر تر از کم آبی است

سالمندان کودکان افراد چاق و مبتلا یان به بیماری های مزمن مانند دیابت.

بیماری های قلبی عروقی و پر کاری تروئید به گرمازدگی حساس ترند

گرما زدگی در دو طیف سنی یعنی سالمندان و اطفال بسیار سریع و خطر ناک است

دامنه حرارت بدن باید بین 5/36 تا5/37 باشد بیش از دو درجه تفاوت دما در عملکرد دستگاههای

بدناختلال ایجاد کرده و احتمال مرگ وجود دارد.

شرایط افزایش تولید گرما در بدن

فعالیت بدن در این عارضه موثرتر از شرایط محیط است

سوخت و ساز مواد غذایی در سلول می تواند تا 10 برابر بالا برود

با پوشش بیش از حداحتمال کاهش جذب محیطی گرما وجود دارد

گرمایی بالای محیط

رطوبت محیط (برای مثال گرمای 28 درجه با رطوبت بالای 80 درصد ، برابر با 45 درجه هوای گرم و خشک است)

ویژگی های ارتفاع

هر 1000 متر افزایش ارتفاع 6 درجه کاهش دما به همراه دارد

هر 300 متر افزایش ارتفاع به سیی عدم تراکم ابرها . آلودگی هوا 4 درصد افزایش اشعه U.V  را

به دنبال دارد

افزایش خشکی هوا در ارتفاعات طبعأ برابر با کاهش آب بدن است

روش های پیشگیری و دفع حرارت از بدن

استفاده از لباس لایه لایه برای امکان کم کردن دتعداد لباس های ضخیم

تعریق موثرترین راه کاهش دمای بدن است که بستگی به چند عامل دارد

درجه حرارت محیط رطوبت باد پوشش بدن

استراحت در فواصل معین ئر حین فعالیت ورزشی

علائم

درجه ضعیف

سرخی پوست صورت و بدن- گرفتگی عضلات – احساس خستگی و بی اشتهایی- احساس عطش

درجه متوسط

سردرد- سر گیجه- منگی- اختلال هوشیاری- توهم- ضعف اختلال در تکلم- خون ریزی بینی –

بی اختیاری ادرار و مدفوع- افزایش تنفس و ضربان قلب- تنفس سریع و سطحی- نبض ضعیف

درجه شدیدتر

 تمام علائم فوق وجود دارد  و حتی ممکن است عرق نکند

در این مرحله اختمال بروز شوک و بیهوشی ناگهانی وجود دارد.

درمان و کمک های اولیه

فرد را به محل خنک منتقل کنید

از باز بودن راه هوایی اطمینان حاصل کنید

تنفس مصنوعی (cpr)

پایین آوردن دمای بده به طور تدریجی با ملافه خیس یا مرطوب یا هر وسیله ممکن

توجه

اگر بیمار در معرض هوای خشک قرار گرفت و دمای بدن بهc 38 رسید خنک کردن را متوقف کنید سپس بیمار را ارزیابی کنید و در صورت نیاز و یالا بودن دما (بالاتر از 38)خنک کردن را ادامه دهید.

از آب خیلی سرد استفاده نکنید

مایعات کافی و مکرر به فرد بنوشانید یا سرم خنک تزریق کنید.

 

اختلالات ناشی از گرمازدگی به سه دسته تقسيم مي شوند :

كرامپهای عضلانی ناشی از گرما , خستگی مفرط , هيپوترمی

كرامپهای عضلانی ناشی از گرما :

 اين وضعيت شامل اسپاسم عضلات ارادي به دليل تخليه الكتروليتها بوده , معمولاً زماني رخ ميدهد كه فرد در اثر قرارگرفتن در معرض گرما , دچار تعريق شديد شده , مقداري زيادي آب و نمك از دست بدهد , و سپس توسط نوشيدن آب , كمبود مايعات خود را بدون در نظر گرفتن كمبود نمك جبران نمايد (مانند بروز كرامپهاي عضلاني در ورزشكاران )

مداخلات امدادی شامل خنك نگهداشتن بيمار و خوراندن نمك و يا تزريق نرمال سالين به او ميباشد .

خستگی مفرط ناشی از گرما :

اين وضعيت معمولاً زماني رخ ميدهد كه فرد در اثر قرار گرفتن در معرض گرما , مقادير زيادي آب ونمك را از طريق تعريق شديد از دست بدهد . شكايات بيمار معمولاً شامل سردرد , تهوع , سرگيجه و اختلال در بينايي است .

مداخلات امدادی در اين وضعيت شامل قرار دادن بيمار در جاي خنك و خوراندن آب و نمك به او مي باشد . در  صورت وجود حالت تهوع و استفراغ , و يا بيهوش بودن بيمار تزريق وريدي نرمال سالين ضروري است .

هيپوترمي در گرمازدگی :

در موقعيتهاي بسيار گرم , بخصوص در هواي مرطوب و بدون باد ( شرجي ) , ممكن است هيپوترمي ظاهر گردد. در چنين وضعيتي درجه حرارت بدن به بالاي 40 درجه سانتيگراد رسيده , تنظيم حرارت مختل مي شود . علائم شامل كانفيوژن ,   اغما و تشنج است . در هيپوترمي هيپوتالاموس دچار بدكاري مي شود و چون بيمار عرق نمي كند(بدليل شرايط محيطي), پوست گرم و خشك است . معمولاً كاهش آب و الكتروليتها شديد نيست .

اقدام به خنك كردن بيمار بايد هر چه سريعتر صورت گيرد . مهمترين مسئله , كاهش سريع درجه حرارت بدن تا 35 درجه سانتيگراد است . شستشوي بدن توسط الكل , خواباندن بيمار در يخ , غوطه ور كردن بيمار در آب سرد , و استفاده از پتوهاي خنك كننده مي تواند كمك كننده باشد . مطلقاً آسپرين جهت كاهش تب استفاده نكنيد , زيرا نه تنها نمي تواند درجه حرارت را در اين افراد تصحيح كند , بلكه داراي يك اثر منفي روي هموستاز بدن است كه در اين شرايط مي تواند بسيار خطرناك باشد .

كنترل حرارت بدن بايد از طريق ركتال صورت گيرد . زماني كه درجه حرارت به 39 درجه سانتيگراد رسيد . عمليات خنك كننده بايد متوقف گردد تا از عوارض احتمالي هيپوترمي جلوگيري به عمل آيد .

از بروز لرز در بيمار ممانعت بعمل آوريد , زيرا لرزيدن موجب افزايش درجه حرارت بدن مي شود . در صورت بروز لرز حين خنك كردن بيمار , بلافاصله عامل خنك كننده را حذف نماييد

 

سرمازدگي

سرما زدگی (یخ زدگی اندام )                                                 FROST BITE

تعریف :

در اثر سرما و عوامل وابسته به آن،  کریستال های یخ در بین نسوج بافت و پوست ایجاد شده وباعث

پاره شدن وسوراخ شدن می شود .  فرم سلولی به هم ریخته و موجب از بین رفتن حیات سلول می شود

در اثر سرما،  Dehydration    سلولی یعنی از دست دادن آب سلول ها حاصل شده، عروق صدمه می بیند

و PH بافتی تغییر می کند .   جریان خون قطع شده گلبول های قرمز و پلا کت ها به هم متصل می شوند

نهایتأ انسداد عروق ایجاد شده و یافت ، حیات خود را از دست می دهد .

عوامل موثر

سرما

مسلمأ وجود سرما یکی از عوامل اصلی سرما زدگی  است. بدن در تماس با دمای زیر صفر درجه

سانتی گراد یخ می زند و هر چه شدت سرما بیشتر باشد،احتمال بروز سرما زدگی بیشتر است.

باد

سرما با باد وجود دارد به شدت افزایش می یابد رابطه شدت سرما و سرعت باد نشان میدهد

که برای مثال برودت 25 درجه سانتی گراد زیر صفر یک منطقه در اثر وزش بادی با سرعت

Km/h  90 به شدت 70 درجه زیر صفر کاهش می یابد که این نسبت در نقاط مختلف                                     با ارتفاع مختلف متغیر است.

رطوبت

به معنی هر نوع خیسی  مانند دست خیس در مقابل باد تعریق به سبب تحرک زیاد یا لبلس زیادی

عبور از آب کفش خیس عرق حاصل از جوراب نا مناسب داخل کفش رطوبت محیط و رطوبت حاصل

از بر خورد باد مرطوب.

کندی حرکت و توقف طولانی

درصعود کرده ای و صعود از  یخچال ها افراد صعود کننده دارای تحرک بیشتر و افراد حما یت کننده دارای سکون بیشتری هستند که این امر افزایش امکان سرما زدگی

را برای فرد حمایت کننده فراحم میکند.

تماس با فلزات

لمس کردن ابزار فلزی بدون دسکش بدنه ماشین و ابرار کمکی همراه تیرک چادر کلنگ باتوم کوهنوردی ساعت دسبند فریم عینک و.....

تماس با برف و یخ و سنگ

نشستن روی تخته سنگ ها تماس مستقیم با برف یخ

پوشش نامناسب

لباس کم وغیر متناسب در درجه برودت زیاد دستکش نازک نداشتن گتر کفش نامناسب ونداشتن کلاه توفان

توجه به نکات مهم

معمولا در بیماری سرمازدگی ظاهر بافت سرمازده بسیار بدتر اآن چیزی است که در باطن عضو وجده دارد بنابرین قضاوت وتصمیم عجولانه اشتباه است

سرمازدگی میتواند از30ثانیه تا چندساعت اتفاق بیافتد که یستگی به عوامل محیطی دارد

یخ زدگی ناگهان از یخ زدگی بطنی خطر کمتری دارد در سرمازدگی یطنی شدت یخ زدگی داخل یافت بیشتر وشدیدتر می شود

در طی مسیر های پر برف وارد شدن یرف به پشت پا به علت نداشتن گتر گوهنوردی بعد از حدود یک ساعت منجر به سرمازدگی پوست پاشنه پا می شود از انجا که در جریان سرمازدگی خون رسانی در پشت پاشنه پا بسیار ضعیف است پوست این ناحیه قادر به ترمیم وجمع کردن خود نیست وترمیم آن 4 ماه طول می کشد طبعا پیوند پوست در این ناحیه بی فایده است چون خون رسانی در این نقطه بسیار ضعیف است

در سرمازدگی اقدامات پارکلینیکی مانند عکسبرداری  سونوگرافی آنژیوگرافی آزمایشات خون وغیره هیچ نقشی در درمان بیماری ندارد

عدم اطلاع  برخی پزشکان وبه خصوص جراحان از روش مداوم صحیح سرمازدگی در گذشته باعث بروز مسائل ومشکلات زیادی برای بیماران سرمازدگی شده است لذا از مشورت پزشکان متخصص طب ارتاع استفاده کنید

نقاطی از بدن که بیش از همه دچار سرما زدگی می شوند پاها (با شیوع بالا)بینی انگشتان دست گونه پوست حدقه و کره چشم و دستگاه تناسلی (Genital) در آقایان

Bone Scan پروسه درمان سرما زدگی هیچ نقشی ندارد

اندام بدن می تواند یخ بزند ولی هسته مرکزی بدن گرم باشد

در یخ زدگی ممکن است عضو بدن حرکت کند ولی می تواند همز مان یخ زده باشد

علائم

احساس بی حسی درد گز گز کردن تغییر شکل سطح پوست شبیه واکس یا چرم تاول های ریز و به مرور زمان درشت تر پاره شدن عروق سیاه شدن سطح خارجی بافت ها بعد از یک هفته ویا نکروز خشک در سرمازدگی وسیع به مرور زمان جایگزینی تدریجی بافت زنده جدید و ترمیم بافته

مکانیسم وعکس العمل های طبیعی بدن

بافت های بدن در دست و پا به صورت دسته ای قرار گرفته اند (یعنی چند عضله در یک غلاف دسته بندی شده است) هر یک از این دسته ها دارای غلاف های هستند که در صورت افزایش فشار داخل بافت نظیر Edema بافتی غلاف مانع جر یان خون رسانی شده و عروق داخل آن بسته می شود (Compartment)

در این حالت التهاب یا Inflammation عمومی بافت ایجاد می شود (ٍٍEdema  یا تورم بافتی)

عضو سرما زده تاول می زند تاول ها اول ریز و کوچک هستند و پس از 6 تا 7 ساعت

به هم متصل شده و بزرگ می شوند.

تخلیه مایع تاول باعث کاهش فشار روی عضو شده و جریان خون رسانی بهتر می شود

پوست رویی عضو تاول زده پس از حدود یک ماه سیاه می شود پوست آن کنده می شود ناخن ها می ریزد و به مرور زمان بافت سلامت خود را به دست می آورد.

توجه : این مرحله به این معنی است که سرما زدگی به استخوان نرسیده است .

در صورت یخ زدگی استحوان انگشتان سیاه شده و منجر به قطع می شوند.

 درجه بندی سرما زدگی

درجه یک : بهبودی بدون نیاز به بستری شدن No Hospitization Necessity

صرفأ لایه سطحی پوست دچار سرما زدگی می شود که ممکن است همراه تاول نباشد پوست حالت چرمی پیدا می کند بیرنگ می شود و گز گز می کند و کم کم کدر می شود در این درجه از سرما زدگی ،ترمیم یا recovery کامل است و هیچ مداوای نیاز ندارد معمولأ اکثر کوهنوردان به طور نا محسوس دچار این نوع سرما زدگی می شوند .

صرفأ استفاده از مسکن های ساده می تواند کافی باشد.

توجه :عضوی که دچار سرما زدگی درجه یک شود ، بعدأ مستعد درجات شدیدتر خواهد شد و تکرار عارضه برای آن عضو وخیم تر خواهد بود.

درجه دو: استراحت مطلق وبستری شدن Complete Bed Rest

در این حالت مو ، غده عرق ، چوست لایه روئی و سطح عظلات دگار سرما زدگی می شود در این مورد استراحت مطلق الزامی است که در اولین فرصت باید نسبت به آن اقدام کرد تاول ها در این درجه معمولأ شفاف هستند دارو درمانی لازم خواهد بود و انگشتان تغییر شکل نا محسوس (deformed) خواهند شد.

 

درجه سه :بستری شدن در بیمارستان و استراحت مطلق حتمی

Absolute Hospitaization  & Complete Bed Rest

سطح پوست مو غده عرق غده چربی تاندون ها (tendons) کلیه بافت ها عظلات واستخوان ها همه دچار سرما زدگی می شوند در این صورت قطع انگشت حتمی است تاول ها خونی هستند و مداوای دارویی خوراکی و تزریقی نیاز دارد.

درجه چهار : بستری شدن در بیمارستان حتمی Certain Hospitaization

فرد دچار تهوع استفراغ عفونت ها و بروز لخته های خونی مختلف در عروق بدن(Thrombosis) می شود شدت صدمه بافتی بسیار زیاد است و می تواند منجر به قطع دست و یا پا تا سرحد مچ شود .

دارو درمانی بسیار گسترده است . ممکن است تاول وجود نداشته باشد چون بافت کاملأ

مرده است.

گرم کردن عضو سرما زده

در اثر گرم کردن بافت سرما زده اولین اتفاق تورم (Edema) آن قسمت است.

عضو سرما زده را ماساژ ندهید. چون چنین عضوی جریان خون ندارد و ماساژ

وضعیت سرما زدگی و صدمه بافتی را بدتر می کند.

از حرارت مصنوعی برای گرم کردن عضو استفاده نشود (بخاری شوفاژ آتش مستقیم

و سشوار)

گرم کردن باید بطئی باشد و به مرور زمان انجام بگیرد.

در صورت سرما زدگی دست و پا در کوهنوردی  حرارت زیر بغل و قرار دادن پای سرما زده روی شکم طرف مقابل بهترین روش گرم کردن در طبیعت است.

گوش وبینی سرمازده را بین دو دست قرار داده و گرم نگه دارید.

فرد سرما زده نباید سیگار بکشد چون این کار با عث انقباض عروق شده و شدت سرما زدگی را افزایش می دهد.

 

از مصرف الکل خوداری شود

عضو سرما زده بعد از گرم شدن دچار درد بسیار شدید می شود.

از تشت آب 38 تا 42 درجه سانتی گراد برای گرم کردن استفاده کنید.در صورتی که

دست ها دچار سرما زدگی شده اند برای کنترل دمای آب آرنج خود را داخل آب کنید

چون پوست سالم آرنج با دمای بالاتر از c40 دارای حس لامسه سالمی است.

استفاده از آب های گرم معدنی می تواند شدت ضایعه را افزایش دهد

در سرما زدگی بافت های مرده باید کنده (Debrid)شوند این عمل روزی 2 تا 3بار

با پانسمان با گاز وازلینه و قرار دادن در آب گرم خود به خود انجام می شود

بریدن با فت های مرده و کندن آنها با دست اشتباه است چون بافت سرمازده بی حس

است و ممکن است به بافت های سالم هم صدمه بزنید

باز کردن پوست روی تا ول ها اشتباه است و می تواند منجر به عفونت شود پوست

تاول به منزله یک لایه محافظ و پانسمان طبیعی است می توانید مایع داخل تاول را

با سرنگ یا سوزن ضد عفونی شده خارج کنید.

درمان و پیشگیری

در تشخیص سرمازدگی درجه 2 یا 3 در روز اول امکان اشتباه وجود دارد

هدف از تمهیدات پزشکی در سرما زدگی باز گرداندن شرایط طبیعی به بدن فرد است

استراحت مطلق اولین درمان این عارضه است

در مواردی که یخ زدگی کامل بافت اتفاق افتاده است هنگام برداشتن دستکش یا جوراب از روی بافت یخ زده چولک های یخی که کنده می شود قابل رویت اند

برداشتن فشار مستقیم با غیر مستقیماز روز فرد سرمازده مانند کم کردن بار شخصی

و هموار کردن مسیر برگشت از اصول ضروری درمان است

در هنگام سرما زدگی از پوشیدن کفش تنگ بپرهیزید همچنین پای متورم را به دلیل عدم جریان خون رسانی کافی در کفش با سایز بزرگ قرار دهید

روزی سه بار از آب گرم 38 تا 42 درجه سانتی گراد به مدت 30 تا 45 دقیقه استفاده کنید

در سرما زدگی پا ها Elevation  یا قرار دادن پا ها حدود 30تا 40 سانتی متر بالاتر از سطح قلب

در سرعت بهبودی بسیار مفید است

استفاده از کپسول اکسیژن در ارتفاع بالاتر از 5000 متر سیستم متابولیسم بافتی را بهتر می کند

مصرف مایعات گرم برای فرد بیهوش مفید است که می توان به صورت سرم گرم 38 تا 40 درجه

مصرف کرد

ترمیم بافتی نیاز به تغذیه درست دارد غذا های پر پروتئین ویتامین C  مواد قندی و پر کالری مفیدند

پانسمان های روزانه لای انگشتان با گاز وازلینه انجام شود

درمان دارویی

آنتی بیوتیک، ضد انعقادها مانند آسپرین سرم تزریقی مسکن ها و بروفن(به عنوان ضد درد) و سایر داروهایی که پزشک لازم می داند.

چند نکته طلایی در مورد سرما زدگی

فرد سرمازده را تا دو ماه به هیچ وجه به جراح ارجاع ندهید

طی تحقیقیکه در بیماران سرمازده در سال 1368 انجام شده 20درصد از سرمازدگی ها در ناحیه بینی بوده است

بر اساس آمار فوق 40درصد از سرمازدگی از نوع درجه سه بوده است

33درصد از افراد دچاره سرمازدگی دو شده اند

ویزیت visitهفتگی از فرد سرمازده لازم است

33درصد از افراد دچاره سرمازدگی انگشتان دست می شوند

60درصد افراد به علت تماس مستقیم با یرف دچاره سرمازدگی انگشتان پا می شوند

اهمیت دادن به جنبه روان شناسی وعدم سرزنش فرد واستفاده ازanti depressionاهمیت زیادی دارد

26درصد افراد دچاره سرمازدگی صورت می شوند

لزومی ندارد از کرم .پماد مداوا استفاده کنید  چون سرمازدگی از درون بافت است وروی بافت صدمه دیده واحیانا بافت مرده تاثیر ندارد

انگشتان سرمازده پس از بهبود کلاژنه وسخت می شود (قدرت خم شدن را از دست می دهند)

احتمال سرمازدگی در سیستم تناسبی (  (Genitalآقایان وجود دارد رعایت شرایط ادرار کردن به جهت باد درهنگام ادرار کردن برای جلو گیری از سرمازدگی مهم است

 

 

کاهش دمای عمومی بدن HYPOTHERMIA    

تعریف

دمای طبیعی بدن انسان 2/37 درجه است و حد نرمال آن 37 تا 5/37 است

نکات مهم

هیپو ترمی عامل درصد بالایی از مرگ ها در ارتفاع است

بدن انسان در محدوده بسیار باریکی می تواند دمای خود را حفظ کند

مدت زمان از دست دادن دما برای بدن بسیار مهم است

در دمای زیر صفر درجه سانتی گراد خطر هیپو ترمی وجود دارد که وجود باد اثر فزاینده پیدا می کند

بدن در دمای 20تا 40 درجه سانتی گراد زیر صفر در مدت 1 دقیقه freeze می شود

بدن در دمای  40 درجه سانتی گراد در مدت 30 ثانیه  freeze می شود

در یخ نوردی صعود به قله های باد گیر صعود از یخچال ها و مسیر های کردهای هیپو ترمی باعث کم شدن شدید انرژی بیهوشی و مرگ می شود

غار نوردی به دلیل احتمال هیپو ترمی در اثر رطوبت و سرما خطر آفرین است

در سقوط بهمن خطر هیپو ترمی به لحاظ محاصره شدن بدن با برف بسیار زیاد است

رابطه ارتفاع با هیپو ترمی

به علت کمبود اکسیژن در ارتفاع متابولیسم پایه بدن ضعیف و مستعد هیپو ترمی است

در شرایط یکسان ارتفاع بیشتر خطر بیشتری برای ابتلا دارد ولی عوامل محیطی و بحث سرمازدگی نیز موثر خواهند بود

علائم خاص قابل توجه

Shivering یا لرز غیر قابل کنترل در این خالت پوست سرد و بیرنگ می شود

در این صورت دمای شکم را چک کنید دمای دست  وپا معیار نیست

عدم تمرکز وآگاهی به زمان و مکان

تحریک پذیری و عدم کنترل حرکات

اختلال در صحبت

اضطراب و بی قراری

کاهش ضربان قلب و تنفس

جمع شدن عظلات وچمبا تمه زدن

مشکلات مغزی واختلال در تفکر منطق و تصمیم گیری

عوامل بروز هیپو ترمی(جدا از طبیعت)

کاهش تولید حرارت در کسانی که دارای عوارض زیر هستند

الف . افت قند خون دارند یعنی دچار Hypoglycemiaهستند

ب . اختلال غددی یا Endocrine  دارند همچون هیپو تیروئیدیسم یا کم کاری تیروئید

ج . مشکل تغذیه به خصوص مواد قندی دارند یا افرادی که از نظر بنیه ای ضعیف اند

 

عوامل محیطی بروز هیپو ترمی در طبیعت

انتقالی یا هدایت گرما: یعنی جا به جای دما روی پوست توسط باد و آب و هوای سرد ناحیه سر وگردن بیشترین تخلیه گرمای بدن را سبب می شوند

تماس مستقیم: با برف یخ و سنگ و نشستن روی آنها

تشعشات یا تابش گرما از طریق نقاط باز بدن :از طریق امواج الکترو مغناطیسی

بدن گرم تشعشع بیشتری دارد (حریم خصوصی تشعشع بدن 60 سانتی متر است )

تنفس : در روز های سرد خروج تنفس گرم  را با شال یا کلاه مهار کرده ومجددأ

هوای گرم به ریه ها بد هید.

تبخیر : به صورت تعریق از طریق پوست

تماس با فلزات

در معرض باد بودن

مصرف الکل:  تحرک را کم کرده و نتیجتأ دمای بدن کاهش می یابد

فعا لیت های غار نوردی

رطوبت

کم آبی بدن

مصرف دارو ها: شامل آنتی  هیستامین یا خواب آور که شرایط ناشی از عوامل محیطی

را تشدید می کنند همین طور مجموعه خواب آور ها و آرام بخش ها (Sedatives) و ضد افسردگی ها (َAnti depressions)

طبقه بندی هیپو ترمی

حاد: معمولأ در شرایط سخت مانند اسارت در بهمن فرو رفتن در آب سرد و هوای سرد و باد ایجاد می شود

تحت حاد : به سبب طول  زمان حضور در هوای سرد بین 10 تا 24 ساعت همچون فعالیت در غار یا غار نوردی اتفاق می افتد

مزمن : در افراد بی خانمان سر با زان و معتا دان روی می دهد

طبقه بندی بیما ران هیپوترم (بر اساس پاسخ فیزیولوژیک بدن بیمار)

هیپو ترمی خفیف: در این حالت دمای بدن بین 32 تا 36 درجه است.

علائم

احساس سرمای شدید لرز افزایش تعداد تنفس و ضربان قلب  بالا رفتن متا بولیسم     پایه بدن

هیپو ترمی متوسط :دمای بدن بین 26 تا 32 درجه است معمولأدر بهمن زدگی اتفاق می افتد

علائم

لرز- بی حرکتی –افزایش عروق انقباضی-حالت اسپاسم-چمباتمه زدن- کز کردن      متابولیسم پایه-سرد شدن عروق سطحی و انگشتان دست و پا –بیهوشی

توجه: صرفأ سردی انگشتان دست و پای بیمار دلیل این بیماری نیست. شکم بیمار (هسته مرکزی بدن) را چک کنید.

هیپو ترمی شدید: در دمای بدن پایین تر از 26 درجه اتفاق می افتد.

علائم:

کمای عمیق-افزایش احتمال فیبر یلاسیون بطنی (تعداد انقباضات عضلانی قلب)-عدم ورود خون به بطن قلب وعدم پمپاژو نتیجتأ افت شدید فشار خون-بیهوشی و در نها یت

احتمال مرگ

روش های گرم کردن بیمار

گرم کرئن فعال:فعالیت های بدنی وحرکت دادن فرد

گرم کردن غیر فعال:نو شاندن مایعات گرم به فرد هوشیار و سرم 40 تا 45 درجه به فرد بیهوش –پوشاندن فرد و دور کردن از محیط سرد

پیشگیری

همراه داشتن پانچو به خاطر احتمال بارندگی (به خصوص در بعد از ظهر ها)

توجه به پوشش سر و گردن

اقدامات درمانی فرد هیپو ترم

فراهم کردن محیط گرم

خارج کردن لباس های خیس

انتقال به محل خشک(در مسیر انتقال دقت شود که فرد دچار هیپو ترمی شدیدتر نشود)

استفاده از پتو های اور ژانس و وسایل عایق گرما

اقدامات بعدی

جلو گیری از صعود بیشتر و هر گونه حرکت اضافی . در این حالت کاهش ارتفاع یعنی

اکسیژن بیشتر و متابولیسم بهتر.

رساندن بیمار به اولین کمپ درمانی

مصرف ما یعات گرم در صورت توانایی بیمار

کنترل قند خون بیمار در صورت لزومتزریق محلول قندی توأم با نمک (سرم قندی نمکی)

استفاده از اکسیژن گرم و مرطوب

آسيب هاي ناشي از سرما

توانايي بدن در مقابله با سرما بسيار كمتر از توان آن براي مقابله با گرما است و در واقع روش اصلي براي گرم نگه داشتن بدن استفاده از لباس و پوشش مناسب است . علاوه بر اين عواملي است مثل خستگي , تغذيه نامناسب , سابقه بيماري (مرض قند , بيماري قلبي - عروقي يا تنفسي , ...)  , مصرف داروهاي خاص (مثل داروهاي فشارخون , و از همه مهمتر مصرف الكل ) , نامناسب بودن لباس و پوشش فرد و عوامل مختلف ديگري نيز باعث مستعد شدن فرد به كاهش درجه ي حرارت بدن و آسيب هاي ناشي از آن خواهد بود .

عدم تحرك براي مدت طولاني  به علاوه ي سرد بودن هوا , رطوبت بالا , وزيدن باد و خيس بودن لباس ها نيز باعث مستعد شدن فرد و بروز سريع تر و شديدتر آسيب هاي ناشي از سرما خواهد شد .

مهم : در موارد آسيب هاي ناشي از سرما نيز پيشگيري بر درمان مقدم است و با رعايت اصول مقابله با سرما حتي در بدترين شرايط آب وهواي نيز مي توان از بروز آنها جلوگيري كرد .

نكته : رطوبت هوا به همراه وزش باد باعث از دست رفتن درجه ي حرارت بدن مي گردد . به ويژه هرچه سرعت باد بيشتر باشد , كاهش درجه حرارت بدن سريع تر خواهد بود . وزش باد تند در يك آب و هواي سرد و مرطوب به سرعت باعث كاهش درجه حرارت بدن فرد خواهد شد .

كاهش عمومي درجه حرارت بدن (هيپوترمي يا افت دماي بدن )

در برخي شرايط مانند قرار گرفتن طولاني در معرض آب و هواي بسيارسرد و يا غوطه ور شدن در آب بسيار سرد , بدن توانايي توليد حرارت لازم براي مقابله با سرماي محيطي را ندارد و در نهايت دچار كاهش دماي عمومي بدن مي گردد . به اين حالت اصطلاحاً هيپوترمي گويند . در اين حالت هيپوتالاموس مغز دچار بدكاري مي شود و  بدن قادر به كنترل دماي قسمت مركزي خود نيست و درجه حرارت حرارت مركزي بدن از 37 درجه به  كمتر از 35 درجه سانتي گراد خواهد رسيد . افراد سالخورده و ضعيف بخصوص اگر لاغر , خسته و گرسنه هم باشند مستعد هيپوترمي هستند.

علائم و نشانه ي اين افراد عبارت است از :

1- ابتدا بدن آنها دچار لرز مي شود .

2- پوست سرد وخشك مي شود.

3- نبض كند مي گردد.

4- تعداد تنفس بيمار كمتر از حالت طبيعي مي شود .

5- درجه حرارت بدن به 35 درجه يا كمتر مي رسد .

6- خواب آلودگي ظاهر مي شود كه ممكن است به كُما منجر شود .

7- ممكن است ايست قلبي رخ دهد .

ساير علائم عبارتند از :

پوست سرد :  يكي از علائمي كه دلالت بر افت دماي بدن و بروز حالت هيپوترمي دارد .(به ويژه سرد بودن پوست شكم )

لرز : از واكنش هاي دفاعي بدن براي گرم كردن خود است و بدن بطور خودكار سعي مي كند تا با افزايش كار عضلات حرارت بيشتري توليد كند و دماي قسمت مركزي خود را ثابت نگه دارد . اما با پيشرفت آسيب و كاهش بيشتر دماي بدن , اين واكنش دفاعي نيز مختل مي شود .

 گيج و منگ شدن مصدوم و از دست دادن قدرت قضاوت وتصميم گيري و از دست دادن هماهنگي حركات و فعاليتهاي بدني  

(مهم : مصرف الكل باعث تشديد اين حالت مي گردد)

اشكال در تكلم و صحبت كردن  و همچنين سفتي و انقباض عضلاني  از ديگر علائم هيپوترمي مي باشد .

 

كمك هاي اوليه

ارزيابي اوليه مصدوم و انجام مراحل  ABC  (كنترل  راه هوايي , تنفس , ضربان قلب ) و ديگر كمكهاي اوليه ي ضروري در صورت لزوم

انتقال مصدوم به مكان گرم و خشك  و ترجيحاً سربسته (مانند ساختمان , چادر , ماشين , ... )

خارج كردن لباس هاي مرطوب , خيس يا تنگ مصدوم و در صورت امكان پوشاندن لباس خشك به مصدوم و قرار دادن وي در داخل كيسه خواب يا انداختن چند پتوي گرم و خشك بر روي او

هيچگاه بدن مصدوم را با مالش گرم نكنيد و او را نيز تشويق به انجام فعاليتهاي بدني و راه رفتن نكنيد .

بدليل كاهش درجه حرارت بدن و بروز اختلال در سيستم الكتريكي قلب , هر ضربه ي ناگهاني ممكن است منجر به بي نظمي هاي بسيار شديد و كشنده در ضربان قلب فرد گردد . بنابراين حتي براي خارج كردن لباس هاي مصدوم ابتدا آنها را قيچي و سپس از بدن مصدوم خارج كنيد .

در صورتي كه فرد هوشيار است و دچار تهوع و استفراغ شديد نيست  مي توانيد , نوشيدني و غذاي گرم به وي بدهيد .

نكته :  براي كنترل نبض مصدوم مبتلا به هيپوترمي بايد حدود 30 تا 45 ثانيه صبر كنيد .

مهم : حتي در صورت فقدان هوشياري و ديگر علائم حياتي مثل تنفس و نبض نبايد فرد را مرده قلمداد كرد . هر فرد دچار هيپوترمي بايد حتماً به مراكز درماني منتقل گردد و تحت درمانهاي لازم از جمله گرم كردن بدن قرار گيرد .

نكته : مصرف نوشيدني حاوي الكل و كافئين به هيچ وجه مجاز نيست . به ويژه الكل علاوه بر تسريع در از دست دادن حرارت بدن , باعث كاهش حس لمس در پوست فرد و همچنين كاهش سطح هوشياري و قدرت  وي خواهد شد .

 

يخ زدگي

يخ زدگي در اغلب موارد بدنبال كاهش درجه حرارت محيط به كمتر از صفر درجه سانتي گراد (مثلاً در برف و بوران ) و معمولاً در نواحي انتهايي بدن مثل انگشتان دست و پا , لاله گوش و بيني كه معمولاً پوشش مناسب نيز ندارند , اتفاق مي افتد . اما در صورت تماس با سرما ممكن است در هرقسمتي از بدن ايجاد شود . يخ زدگي بر اساس شدت سرد بودن هوا و سرعت باد مي تواند حتي در مدت زمان كوتاهي اتفاق بيافتد .  افزايش سرعت باد , اثري مشابه به كم شدن دماي هوا دارد . افراد مسن , خسته و گرسنه , مستعدترين افراد براي يخ زدگي مي باشند .

علائم و نشانه ها :

احساس سرما در ناحيه ي مربوطه كه سپس به احساس درد تبديل مي شود .

كرخت شدن يا بي حس شدن ناحيه ي مربوطه

احساس مورمور يا سوزن سوزن شدن در عضو درگير

موضع درگير ( در افراد داراي پوست روشن)  به  رنگ قرمز روشن يا صورتي و (در افراد داراي پوست تيره ) رنگ خاكستري  به خود مي گيرد و در نهايت قسمت سرمازده رنگ خود را از دست داده و به رنگ سفيد تغيير رنگ ميدهد .

بروز تاول و ايجاد تورم

از دست دادن كامل حس , حتي در نواحي كه قبلاً دردناك بوده اند .

تبديل  پوست و اندام صدمه ديده به حالت چرمي شكل يا شبيه موم ( زرد يا سفيد رنگ )

در نهايت عضو صدمه ديده سفت و سخت مي شود و در لمس شبيه چوب يا گوشت يخ زده خواهد شد .

كمك هاي اوليه :

كمكهاي اوليه يخ زدگي تقريباً همانند سرما زدگي مي باشد , البته با رعايت نكات زير :

در صورتي كه عضو صدمه ديده باشد بايد آن را بي حركت كرد .( آتل بندي مناسب ).

از برخورد مجدد عضو صدمه ديده با سرما و باد جلوگيري كنيد.

از انجام كارهاي زير بايد به شدت پرهيز كنيد .

ماليدن يا ماساژ دادن عضو صدمه ديده

ماليدن برف بر روي عضو صدمه ديده

پاره كردن تاول ها

گرم كردن عضو آسيب ديده , به ويژه با حرارت خشك مثل بخاري , شوفاژ , شعله آتش , گرفتن روي موتور خودرو و .... كه البته بايد توجه داشت كه  حرارت به گونه اي نباشد كه باعث صدمه به عضو يخ زده شود . بي حس شدن عضو آسيب ديده سبب مي شود كه مصدوم درد ناشي از حرارت را متوجه نشود , بنابراين توصيه مي شود در صورت وجود آب گرم با درجه حرارت 40 تا 41 درجه سانتي گراد , عضو آسيب ديده را در آب گرم قرار دهيد تا از عوارض احتمالي حرارت (مانند سوختگي , تاول ,... ) جلوگيري شود .

حركت دادن عضو آسيب ديده , به ويژه راه رفتن روي پاي آسيب ديده

ماليدن پماد , كرم يا مواد مختلف ديگر بر روي پاي آسيب ديده

عوامل زير باعث مستعدتر شدن فرد براي سرمازدگي و يخ زدگي خواهد شد :

مصرف دخانيات (سيگار ) يا مصرف نوشابه هاي الكلي و حاوي كافئين , تغذيه نامناسب , خستگي و نداشتن استراحت كافي , مصرف برخي داروها , مصرف الكل , كفش و لباس نامناسب , سن بالا و سابقه بيماري حاد يا مزمن نيز باعث مستعدتر شدن فرد براي ابتلا به سرمازدگي و يخ زدگي خواهد شد .

 

                                                             غرق شدگی

 عوامل زمينه ساز عبارتند از : بيماري صرع , عقب ماندگي ذهني , نداشتن آشنايي كافي با قوائد شناگري ,

هيچگاه فكر نكنيد كه كسي كه زير آب مانده ( حتي براي چند دقيقه ) حتماً مرده است . بعضي از افراد بعد از حتي نيم ساعت كه زير آب ماندشان در اب سرد گذشته است , زنده مانده اند .اين امر به اين علت امكان پذير است كه در آب سرد , روند سوخت وساز بدن كند شده و مغز می تواند با وجود فقدان اكسيژن براي مدت طولانی تری زنده بماند .

اقدامات اوليه :

در مواجهه با فرد غرق شده , بايد ابتدا وي را به كمك وسائلي از قبيل حلقه نجات , تكه الوار يا طناب بلند از آب خارج كرد .بايد اين نكته را در نظر داشت كه تنها زماني فرد مي تواند مستقيماً اقدام به نجات مصدوم كند كه اولاً دوره آموزشي نجات غريق را گذرانده باشد , چرا كه امكان غرق شدن يك ناجي فاقد صلاحيت , بسيار زياد است .

وقتي كه فرد غرق شده را از زير آب بيرون مي آوريد , شروع به تنفس دهان به دهان نماييد و در همين حال سعي كنيد كه فرد غرق شده را به سمت ساحل يا خشكي ببريد .

بايد بلافاصله پس از خروج مصدوم بيهوش از آب , ابتدا دهان وي را از گل و لاي و شن پاك كرد . نبايد وقت را براي خارج كردن آب از ريه ها و معده هدر داد . به وضعيت تنفسي و ضربان قلب دقت شود . در صورتي كه مصدوم تنفس و ضربان قلب نداشت به سرعت عمليات احياي قلبي ريوي CPR را شروع مي كنيم .

مجدداً تاكيد مي شود , نبايد وقت را براي خارج كردن آب از ريه ها تلف كرد , چرا كه با دادن تنفس مصنوعي قوي و مناسب تمام آب از ريه ها جذب بدن مي شود . در اوايل , تنفس مصنوعي قدري مشكل است ولي با جذب آب به بدن , تنفس دادن راحت تر مي شود . اگر طي عمليات احيا فرد مصدوم استفراغ كرد , فوراً او را به پهلو , وضعيت بهبودي ( ريكاوري ) برگردانده تا مواد مستفرغه وارد ريه ها نشود . گاه ممكن است طي تنفس مصنوعي مقداري هوا وارد معده شود كه خطر استفراغ دارد . در چنين مواردي فرد مصدوم را به شكم خوابانيده و دست هاي خود را به صورت ضربدر به دور شكم حلقه نمايد و مختصري بالا بكشد تا هوا و آب از معده اش خارج شود . بايد توجه داشت اين عمل تنها در مواردي كه اشكال تنفسي وجود دارد انجام شود .

نكته :

در فردي كه به داخل آب هاي كم عمق شيرجه رفته و با سر به زمين برخورد كرده است , خطر قطع نخاع گردني و فلج اندام ها وجود دارد . در مواجهه با چنين مواردي هنگام جابجايي و عمل احيا , بايد بسيار احتياط نموده و سعي كرد تا كوچكترين حركتي به سر و گردن وي وارد نشود . همچنين در صورت نياز به عمليات احياي قلبي ريوي بايد از مانور فشار به فك استفاده كرد تا از آسيب به نخاع و ستون فقرات جلوگيري شود .

نكته بسيار مهم

كليه افراد غرق شده پس از نجات و اقدامات اوليه حتي اگر كاملاً هوشيار باشند , بايد به سرعت به بيمارستان منتقل شوند , چرا كه آب جذب شده مي تواند عوارض خطرناك و كشنده اي براي فرد داشته باشد .

 

 

 صاعقه زدگی

 

صاعقه نوعی تخلیه الکتریکی قابل رویت است تخلیه الکتریکی می تواند بین ابرو ابر،ابروزمین ،داخل یک ابر،یا بین ابروهوا ایجاد شود.که معمولا تخلیه الکتریکی چندین بار بطورمتناوب صورت میگیرد درنتیجه صاعقه بصورت جرقه لرزان دیده میشود.

 

اصول پیشگیری:

1-   درصورت امکان با شروع صاعقه درمکان های سرپوشیده مانند جان پناه یاکلبه های کوهستانی پناه بگیرید.

2-   همواره برنامه کوه نوردی راطوری تنظیم کنید که بعدازساعت 11 صبح درمکان های مرتفع نباشید.

3-   هیچگاه چادرخودرابه بلندترین درختان اطراف وصل نکنید.

4-    درصورت شنیده شدن صدای رعد حتی باوجودآسمان صاف،احتمال وقوع صاعقه بسیارزیاداست.سریعا خودرابه مکان امن برسانید.

5-    سعی کنید درکوتاه ترین ارتفاع ممکن قراربگیرد.درکوهستان اگربالاترازخط ارتفاع درختان قراردارید بدان معناست که شما درمرتفع ترین مکان هستید. سریعأ خودرابه ارتفاع پایین ترازدرختها رسانده ودرفضای بین درختان کوتاه پناه بیگیرید.

6-    وجودابرهای تیره وافزایش بادخبرازقریب الوقوع بودن صاعقه است.

7-    می توان ازجلیقه های ضد صاعقه استفاده نمود.

8-    درمکان های سرپوشیده به در،پنجره واجسام فلزی نزد یک نشوید.

9-    دستگاه های الکتریکی خودراخاموش کنید.

10- طناب ها یی راکه به همراه دارید بخصوص اگرخیس ومرطوب شده اند ،ازخوددورکنید.

11- تنها درمورداورژانس ازتلفن استفاده کنید. امواج صاعقه به راحتی ازتلفن عبورمی کنندوآسیب ناشی ازآنها شایع ترین علت صاعقه زدگی درمکان های سرپوشیده است.

13- هیچگاه به یک خودروتکیه نکنید.

14- ازدوچرخه یاموتورفاصله بگیرید.

15- درکوهستان ازرودخانه ها فاصله بگیرید چرا که آب هادی خوب جریان الکتریسیته است ومی تواند جریان الکتریسیته راتا فاصلۀ زیادی ازآب هدایت نماید.

16- ازدرختها فاصله بگیرید.

17- ازهرگونه فلزفاصله بگیرید .حتی درصورتی که وسا ئل فلزی باخوددارید آنهاراازخوددورکنید.ازنرده های فلزی فاصله بگیرید.

18- ازچوبدستی فلزی استفاده نکنید.

19- یکی ازعلائم مهم آغازصاعقه راست شدن موهای بدن یا احساس گزگزومورموردرپوست است دراین حالت سریعاَ برروی زمین نشسته ،دولا شوید .هرگزبه طورمستقیم بررویزمین درازنکشید.

20- درصورتی که داخل مکان یا یک خودروپناه گرفته اید تا نیم ساعت پس ازشنیدن آخرین صدای رعد ازآن مکان خارج نشوید.

21- درشرایط صاعقه ازتجمع به دورهم خوداری نمایید.

 

 

 

                                   بازگشت

 

 

 

 

 

 

                                                     

 

 

 

 

 

 

 

 

+ نوشته شده در  ساعت   توسط gaya  |